powrót do spisu treści

powrót do listy numerów archiwalnych

powrót do strony głównej



Minisympozjum: Rak endometrium

Sprawdź swoją wiedzę: rak endometrium

Professor 1. R. Johnson, Department of Obstetrics and Gynaecology, City Hospital, Nottingham NG5 1PB, Wielka Brytania. Tłumaczył Mariusz Górnicz

Pytanie 1


Na rycinie 1 przedstawiono obraz adenoacanthoma.

1. Jakie dwie cechy histologiczne są widoczne na fotografii?

2. Jaki mają one wpływ na rokowanie?

3. Wymień trzy inne postacie histologiczne występujące w raku endometrium.

4. Jaki wpływ na rokowanie ma obecność tych postaci?




Pytanie 2


Na rycinie 2 przedstawiono obraz raka brodawkowatego endometrium.

1. Jakiej grupy wiekowej pacjentek dotyczy ta odmiana nowotworu, w porównaniu z gruczolakorakiem endometrium?

2. Jaki jest związek hormonalnej terapii zastępczej z tą postacią nowotworu?

3. Jaki wpływ na rokowanie ma obecność rozrostów brodawkowych w raku endometrium?

4. Dlaczego? Podaj dwa powody.




Pytanie 3


Prawda czy fałsz? Atypowa hiperplazja endometrium:

1. Jest z reguły zmianą rozlaną obejmującą całe endometrium

2. Jest stymulowana przez estrogeny.

3. Jest wykrywana w 12% materiałów z wyłyżeczkowania jamy macicy.

4. Prawdopodobieństwo przemiany złośliwej jest takie, jak w hiperplazji torbielowatej.

5. Objawia się zwykle nieprawidłowymi krwawieniami z pochwy.



Pytanie 4


Prawda czy fałsz? Rak endometrium:

1. Jest przyczyną największej liczby zgonów spośród wszystkich nowotworów narządu rodnego.

2. Często jest wykrywany w badaniu cytologicznym szyjki macicy.

3. Częściej występuje u Europejek niż u Azjatek.

4. Najczęściej przybiera postać gruczolakoraka.

5. Częstość jego występowania zmniejsza się.



Pytanie 5


Prawda czy fałsz? Terapia estrogenowa prowadzi do powstania raków endometrium, które:

1. Są słabo zróżnicowane.

2. Naciekają głęboko.

3. Reagują na leczenie progestagenami.

4. Mają dobre rokowanie.

5. Często dają wznowy.



Pytanie 6


Prawda czy fałsz? Następujące czynniki są uważane za predysponujące do rozwoju raka endometrium:

1. Wielorodność.

2. Wczesna menopauza.

3. Stosowanie skojarzonej hormonalnej terapii zastępczej.

4. Otyłość.

5. Stosowanie wewnątrzmacicznych wkładek antykoncepcyjnych.



Pytanie 7


Prawda czy fałsz? Rozważając szerzenie się raka endometrium, można stwierdzić, że:

1. W większości przypadków w chwili rozpoznania nowotwór nacieka ponad 2/3 grubości myometrium

2. Stopień naciekania myometrium koreluje ze stopniem zróżnicowania histologicznego komórek guza.

3. Przerzuty do węzłów chłonnych występują w ponad 50% przypadków.

4. Przerzuty do jajnika są sporadyczne.

5. Wykrycie komórek nowotworowych w obszarach adenomiozy jest związane ze złym rokowaniem.



Pytanie 8


Prawda czy fałsz? Rak endometrium:

1. Występuje najczęściej u kobiet w wielu 65-75 lat.

2. Jest spotykany bardzo rzadko u kobiet przed 40 rokiem życia.

3. Jest spotykany prawie wyłącznie u kobiet po menopauzie.

4. Często występuje u kobiet z nie leczonym zespołem Turnera.

5. Jest związany z zespołem wielotorbielowatych jajników.



Pytanie 9


Prawda czy fałsz? Następujące objawy powinny nasuwać podejrzenie raka endometrium:

1. Obfite krwawienie miesiączkowe u 42-letniej kobiety.

2. Krwawienie śródmiesiączkowe u 30-letniej kobiety.

3. Krwawienie śródmiesiączkowe u 48-letniej kobiety.

4. Bóle w obrębie miednicy mniejszej u 52-letniej kobiety.

5. Ropniak macicy u kobiety po menopauzie.


Pytanie 10


Prawda czy fałsz? W leczeniu raka endometrium:

1. Najlepszą metodą leczenia jest histerektomia sposobem Wertheima.

2. Nie należy usuwać jajników.

3. Przedoperacyjna radioterapia nie jest konieczna.

4. Radioterapia pooperacyjna jest zalecana w większości przypadków.

5. Stosowanie progestagenów wpływa na poprawę rokowania.





Odpowiedź 1


1. Dobrze zróżnicowany gruczolakorak i łagodna metaplazja płaskokomórkowa.

2. Łagodna metaplazja płaskokomórkowa spotykana jest najczęściej w najlepiej zróżnicowanych nowotworach i w związku z tym rokowanie jest dobre.

3. Złośliwa metaplazja płaskokomórkowa i gruczolakorak (rak gruczołowo-płaskokomórkowy), gruczolakorak z łagodnymi zmianami w zrębie (włókniakorak) i gruczolakorak ze złośliwymi zmianami w zrębie (mięsakorak, dawniej nazywany guzem mieszanym Mullera)

4. We wszystkich tych przypadkach rokowanie jest złe, dużo gorsze niż w przypadku samego gruczolakoraka. Najgorzej rokuje mięsakorak, następnie rak gruczołowy płaskokomórkowy.



Odpowiedź 2


1. U starszych kobiet, zwykle w wiele lat po menopauzie.

2. Żaden. Brodawkowate raki endometrium nie reagują na podawanie estrogenów.

3. Rokowanie jest bardzo złe.

4. Rokowanie w brodawkowatym raku endometrium nie zależy od głębokości naciekania myometrium w związku z częstym występowaniem rozległych zmian, również w obrębie otrzewnej.



Odpowiedź 3


1. Fałsz (F)

2. Prawda (P)

3. F

4. F

5. P

Atypowa hiperplazja endometrium jest często spotykana obok lepiej rokujących postaci hiperplazji i zwykle nie ma charakteru zmiany rozsianej. W badaniach przeprowadzonych na dużej liczbie próbek wyskrobin pobranych od kobiet nieciężarnych atypowa hiperplazja występowała w ok. 1%. Hiperplazja torbielowata bez atypii cytologicznej rzadko jest przyczyną raka, natomiast w przypadku hiperplazji atypowej częstość przekształcania się w raka endometrium w ciągu 2-24 lat wynosi od 30 do 80% (dane różnych autorów). Pacjentki najczęściej podają w wywiadzie nieprawidłowe krwawienia z pochwy.



Odpowiedź 4


1. F

2. F

3. P

4. P

5. F

Rak jajnika oraz rak szyjki macicy są częstszymi przyczynami zgonów u kobiet niż rak endometrium. Rozpoznanie raka endometrium bardzo rzadko stawia się na podstawie wyników badania cytologicznego szyjki macicy. Występowanie choroby wykazuje zróżnicowanie geograficzne, co jest prawdopodobnie związane z występowaniem otyłości i liczbą dzieci. Około 65% raków endometrium to gruczolakoraki, 20% to adenoacanthoma, a 14% raki gruczołowo-płaskokomórkowe. Inne odmiany występują sporadycznie. W ciągu ostatnich 25 lat w USA i w wielu krajach europejskich liczba przypadków raka endometrium zwiększyła się.



Odpowiedź 5

1. F

2. F

3. P

4. P

5. F

Raki endometrium występujące u pacjentek przyjmujących estrogeny bez wstawki progestagenowej są z reguły dobrze zróżnicowane, nie naciekają głęboko i częściej ulegają regresji pod wpływem terapii progestagenami. Rokowanie w takich przypadkach jest więc dobre, a wznowy występują rzadko.



Odpowiedź 6

1. F

2. F

3. F

4. P

5. F

Mała liczba donoszonych ciąż w wywiadzie wiąże się ze zwiększonym ryzykiem rozwoju raka endometrium, podobnie jak późne wystąpienie menopauzy. Zależność ta jest silniej wyrażona u pacjentek nie przyjmujących estrogenów. Stosowanie w terapii jedynie estrogenów wiąże się ze zwiększonym ryzykiem rozwoju raka endometrium, natomiast dodanie progestagenów w odpowiedniej dawce eliminuje ten wzrost ryzyka. U osób otyłych stężenie własnych estrogenów jest wyższe. Nie ma dowodów na to, że wewnątrzmaciczne środki antykoncepcyjne zwiększają ryzyko zachorowania na raka endometrium.


Odpowiedź 7 - brak


Odpowiedź 8 - brak


Odpowiedź 9

1. F

2. F

3. P

4. F

5. P

Regularne obfite miesiączkowanie (menorrhagia) powszechnie nie jest uważane za objaw raka endometrium. Również krwawienia międzymiesiączkowe u 30-letniej kobiety są najczęściej spowodowane zmianami łagodnymi. U kobiety w okresie menopauzy takie krwawienia są bardziej niepokojące. Ból w obrębie miednicy mniejszej bardzo rzadko bywa objawem raka endometrium. Ropniak macicy u kobiety po menopauzie musi zawsze zostać dokładnie oceniony, gdyż może być objawem raka trzonu lub szyjki macicy.


Odpowiedź 10

1. F

2. F

3. P

4. F

5. F

Większość przypadków raka endometrium jest rozpoznawana wówczas, gdy nowotwór jest w pierwszym stopniu klinicznego zaawansowania. Histerektomia sposobem Wertheima może być rozważana jedynie w drugim stopniu klinicznego zaawansowania, lecz nawet wtedy zabieg ten nie wpływa w istotny sposób na poprawę rokowania. Rak endometrium jest uznawany za nowotwór hormonozależny, w związku z czym zawsze należy usunąć jajniki. Ponieważ raka endometrium wykrywa się zwykle w pierwszym stopniu, nie zaleca się stosowania radioterapii przed operacją, gdyż utrudnia ona wykonanie badania histologicznego; po zabiegu operacyjnym radioterapia zwykle nie jest konieczna. Istnieje duża liczba prac dowodzących, że podawanie progestagenów nie poprawia rokowania.



powrót do spisu treści

powrót do listy numerów archiwalnych

powrót do strony głównej